ENSR
Alatke
Registracija Prijava

Početna»Etnološko nasljeđe»Materijalna kultura»Odjeća»Pounjsko-knežopoljsko-kozarska nošnja

Pounjsko-knežopoljsko-kozarska nošnja

Među tvorevinama tradicionalne kulture srpskog naroda po ulozi u svakodnevnom životu i značenju etničkog identiteta, kao i po likovnim i estetskim vrijednostima jedno od najznačajnijih mjesta pripada narodnim nošnjama.
Svaku oblast karakterisala je posebna nošnja. Po načinu odjevanja prepoznavalo se ne samo odakle je ko nego, naročito u mješovitim etničkim sredinama, i kojoj etničkoj odnosno nacionalnoj zajednici pripada.
Osim posebnih oblika nošnji od jedne do druge seoske sredine, uočavaju se i izrazite razlike u odjevanju između gradskog i seoskog stanovništva. Građanska odjeća na većem dijelu srpskog etničkog prostora razvijala se pod tursko-orijentalnim, a kasnije, kao u gradovima panonskog podneblja i jadranskog primorja, prvenstveno pod evropskim uticajima.
Seoske nošnje, naprotiv, sve do početka 20. vijeka, i u materijalima i u oblikovanju, bile su pretežno proizvod domaće kućne i seoske radinosti. Rukotvorile su ih žene, s tim što su poneke dijelove radile i seoske zanatlije. Iskustvo i tradiciju prenosili su stariji na mlađe, s koljena na koljeno.
Već prvi pogled na raznovrsne seoske nošnje otkriva određene posebnosti u spajanju funkcionalnih, likovnih i estetskih osobina odjeće na širim prostorima. Isti ili sličan način privređivanja, uslovljen geografskom sredinom, zatim istorijski, društveni i kulturni razvoj uticali su na stvaranje određenih odjevnih sadržaja u okviru većih kulturno-geografskih područja, kao što su dinarsko, primorsko, centralnobalkansko i panonsko. U svakom području s obzirom na materijal za izradu i ukrašavanje odjeće koji je sredina pružala, zatim na krojne oblike i način ukrašavanja, kao i na odjevnu tradiciju i kulturne slojeve, karakterističan je osnovni tip nošnje, koji se javlja u mnogim odjevnim i ukrasnim varijantama.